حفظ سلامتی و تندرستی در فصل بهار از دیدگاه حکمای طب ایرانی

حفظ سلامتی و تندرستی در فصل بهار

با آمدن بهار و تغییر آب و هوا، طبیعت بدن انسان هم دچار تغییراتی میشود که برای حفظ سلامتی و تندرستی متناسب با تغییرات فصل ، تغییراتی هم در تغذیه ، فعالیت بدنی و استراحت ایجاد کرد.

هرچند تعریف منجمان و طبیبان از فصل بهار متفاوت است و از دیدگاه حکمای طب ایرانی، فصل بهار همزمان با گرم شدن هوا و زمین از اواخر بهمن ماه تا اوایل اسفندماه آغاز می شود اما اغلب مردم، نوروز را مبنای بهار و فصل نو شدن می دانند.

عضو انجمن تحقیقات طب سنتی ایران در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا با بیان این که مزاج فصل بهار، معتدل است، گفت: برخی افراد فصل بهار را به دلیل بروز بیماری هایی مثل تب ها، بثورات، ورم ها و آلرژی ها در این فصل، آن را گرم و مرطوب در حد اعتدال می دانند.

فاطمه علیزاده خاطرنشان کرد: بهار به سبب اعتدال مزاج و لطافت، برای تمام سنین فصلی مناسب است و به ویژه برای پیران و صاحبان مزاج سرد و خشک مناسب ترین فصل برای زندگی و سلامت به شمار می آید.

وی درباره بیماری های فصل بهار نیز توضیح داد: بیماری هایی که در این فصل ایجاد می شود به دلیل بدی مزاج فصل نیست و اکثراً به علت باقی ماندن اخلاط حبس شده در زمستان و رقیق شدن و به حرکت درآمدن آنها ایجاد می شود.

این محقق طب ایرانی ادامه داد: اگر بدن نتواند اخلاط باقی مانده را به طور کامل دفع کند، این اخلاط به سوی اندام های ضعیف رفته و باعث تولید امراض شایع در این فصل می شود که ظهور و بروز دمل ها، ورم های چرکی، جوش ها، خارش، جرب، ورم های حلق، خونریزی بینی، زکام، گرفتگی صدا، سرفه، صرع، سکته ها و بیماری های مزمن از آن جمله است.

• تغذیه

علیزاده درباره تغذیه افراد در فصل بهار نیز گفت: به علت آن که هضم در این فصل قوی است توصیه به مصرف غذای با حجم بیشتر ولی لطیف تر شده است که منظور، مصرف مواد غذایی با کالری کم مانند حبوبات غیر گرم است.

بنابراین به افراد توصیه می شود در فصل بهار از انباشتن بدن از غذا پرهیز کرده و مصرف غذا را به دفعات متعدد تقسیم کنند زیرا پر شدن معده موجب تشدید عوارض این فصل خواهد شد.

در طب ایرانی همچنین مصرف غذاهای مولد خون مانند انواع گوشت، شیرینی، ادویه و اغذیه گرم و تلخ و شور و مصرف نوشیدنی های گرمی بخش و رطوبت آور در فصل بهار منع شده و درعوض به افراد پیشنهاد شده است به جای آن بیشتر از غذاهای سرد و نوشیدنی ها و رب های فرونشاننده حرارت مانند شربت ریواس، عرق کاسنی، شربت زرشک و غوره، رب غوره، شربت نارنج، لیمو و به استفاده کنند.

• لباس

افراد به طور طبیعی با شروع فصل بهار، روانداز خود را کم می کنند و بهتر است از لباس های لطیف و خنک و با جنس پنبه استفاده کنند.

همان طور که در فصل سرما درختان به خواب می‌روند در بدن انسان نیز همین اتفاق می‌افتد و حرکت خون در بدن کم می‌شود. شروع فصل بهار شروعی است که دوباره تمام طبیعت و جسم انسان‌ها زنده و شاداب می‌شود، در حالی که اگر هوا ساکن باشد و جریان نداشته باشد باعث بروز انواع بیماری‌ها می‌شود، اما در فصل بهار با وزیدن باد همان طور که آلودگی‌ها از سطح زمین برداشته می‌شود سموم از سطح پوست بدن نیز زدوده شده و افراد سرزنده‌تر و شاداب‌تر می‌شوند.شاید بیش از صد سال است که از طب سنتی و اصلی مان دور مانده‌ایم با وجود پیشرفت تکنولوژی پزشکی که در خدمت بیماران است اما روز به روز آمار بیماران بیشتر می‌شود و علت اصلی آن این است که افراد نسبت به فصل‌ها، موقعیت جغرافیایی و سن خود نکته‌هایی را رعایت نمی‌کنند در صورتی که این نکته‌های ساده اما مهم همگی در طب سنتی تعریف شده است و با شروع فصل بهار باید حرارت بدن کمتر شود و خون‌رسانی در بافت‌های بدن به جریان دربیاید  تا به اصطلاح یخ بدن مانند یخ طبیعت آب شود.

از این رو گام نخست کم کردن لباس هاست تا بدن طراوت بهار را احساس کند. این امر با ورزش مناسب و تغذیه اصولی درست امکان پذیر می‌شود. برنامه غذایی که در فصل بهار حائز اهمیت است توجه به غذاهای لطیف‌تر است. گردش در طبیعت و ایام نوروز را حکمای قدیمی نیز توصیه کرده‌اند. حرکت کردن، صله ارحام، رفتن در دامان طبیعت و انجام حرکات بدنی توجه ویژه شده است به این شکل مردم را به یک فرهنگ‌سازی از همان ابتدای فصل بهار و شروع یکسال جدید حرکت می‌دادند. با نپوشاندن بدن از باد بهاری جسم از سموم پاکسازی می‌شود و افراد به سلامتی دست می‌یابند.با سلامت جسمانی روح و روان نیز آمادگی لازم پیدا می‌کند که با انرژی بیشتر سال جدید را شروع کنند.

• پاکسازی بدن

حکیمان طب ایرانی برای پیشگیری از بروز بیماری های فصل بهار تدابیر مختلفی ارایه می کردند که برخی از آنها شاید امروزه، اندکی غریب و غیرعادی به نظر برسد که از آن جمله می توان به فصد (رگ زدن)، ایجاد اسهال و قی کردن (استفراغ) اشاره کرد.

علیزاده در این مورد اظهار داشت: اولین و مهمترین تدبیر توصیه شده در فصل بهار پاکسازی و تنقیه اخلاط تجمع یافته در زمستان بخصوص قبل از ورود به فصل تابستان است که این پاکسازی در اصطلاح طب سنتی با واژه کلی استفراغات (ایجاد فراغت بدن) ذکر شده که شامل حجامت، فصد، قی، حقنه، اسهال است.

وی از حجامت به عنوان یکی از تجویزهای طب ایرانی در فصل بهار نام برد و درعین حال تاکید کرد که این کار حتما باید در موارد خاص و فقط و فقط با تشخیص و تجویز پزشک زبردست انجام شود.

این پزشک هشدار داد انجام اعمالی مانند حجامت یا فصد (رگ زدن) به طور خودسرانه یا بدون بررسی های لازم می تواند عوارض و مشکلات فراوانی برای افراد ایجاد کند.

عضو انجمن تحقیقات طب سنتی ایران استفاده از مسهل های رقیق را یکی دیگر از تدابیر موثر در تخلیه و تصفیه مزاج برشمرد و گفت: این کار به دفع مواد زائد بدن کمک زیادی می کند.

• فعالیت بدنی و استحمام بیش از حد در فصل بهار ممنوع

محققان طب سنتی همچنین به افراد توصیه می کنند در فصل بهار از فعالیت بدنی و استحمام بیش از حد اجتناب کنند چراکه مزاج بهار «گرم و تر» است و این اقدامات نیز بدن را گرم و تر می کند و می تواند به بروز بیماری های گرم و تر بیانجامد.

برهمین اساس، انجام ورزش معتدل (سبک تر از ورزش در زمستان) هر بامداد و پیش از صبحانه برای حفظ سلامتی در این فصل بسیار مناسب عنوان شده است.

 

حفظ سلامتی و تندرستی در فصل بهار از دیدگاه حکمای طب ایرانی از سایت بزرگ توما
حفظ سلامتی و تندرستی در فصل بهار از دیدگاه حکمای طب ایرانی نوشته شده از توما | جامع ترین مجله آنلاین فارسی

شاید این مطالب را هم دوست داشته باشید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *